Programma:

Debussy Epigraphes Antiques
Schubert Fantaisie en fa min.
Philip Glass Les Enfants Terribles, version of the opera Cocteau/Glass for two pianos

Programmatoelichting

Debussy's Epigraphes Antiques: mythische beelden in klank
De Franse Claude Debussy (1862 - 1918) was een van de meest invloedrijke componisten uit de late negentiende en vroege twintigste eeuw. Hij werd geboren in een gezin met bescheiden middelen, maar zijn muzikale talent bracht hem al op tienjarige leeftijd naar het Conservatoire de Paris. Hoewel hij daar aanvankelijk piano studeerde, vond hij zijn ware roeping in het componeren. Debussy ontwikkelde zijn eigen muzikale taal geleidelijk en verwierf internationale bekendheid rond zijn veertigste, onder meer met zijn opera Pelléas et Mélisande (1902). Zijn oeuvre omvat orkestwerken, pianomuziek, kamermuziek en liederen, en wordt gekenmerkt door een vernieuwende benadering van harmonie, kleur en vorm.

De suite Six Epigraphes Antiques ontstond in 1914 en bestaat uit zes korte karakterstukken, oorspronkelijk geschreven voor piano vierhandig. Het werk neemt een bijzondere plaats in binnen Debussy’s oeuvre en vormt zijn enige voltooide compositie uit dat jaar. Een jaar later bewerkte Debussy de muziek tot een versie voor piano solo. Het thematische en muzikale materiaal gaat deels terug op de toneelmuziek die Debussy in 1901 componeerde bij Les Chansons de Bilitis, een cyclus gedichten van Pierre Louÿs. De muziek verwijst naar mythologische, rituele en natuurlijke motieven. In deze compacte suite komt Debussy’s verfijnde gevoel voor kleur, sfeer en suggestie op ingetogen wijze tot uitdrukking.

Schuberts Fantasia in f mineur: een laatste muzikale reis
De Fantasia in f mineur, geschreven in het laatste jaar van Schuberts leven (1797 - 1828), is een van zijn belangrijkste werken voor piano vierhandig en een hoogtepunt in zijn oeuvre. Het werk werd opgedragen aan Caroline Esterházy: een voormalige leerling van Schubert op wie hij verliefd was. De eerste uitvoering vond plaats in mei 1828 met Schubert zelf en Franz Lachner achter de piano. Het werk bestaat uit vier aaneengesloten delen: een lyrische openingsmelodie, een stormachtig tweede deel, een levendig scherzo en een finale waarin de thema’s samenkomen in een indrukwekkende fugatische climax. Deze structuur, waarin vier bewegingen vloeiend in elkaar overlopen, toont Schuberts vermogen om traditionele vormen te vernieuwen.

Schubert componeerde met hartstocht en urgentie, niet als virtuoos pianist, maar als verhalenverteller via de piano. In deze Fantasie horen we een breed spectrum aan emoties: melancholie, innerlijke strijd, nostalgie en poëtische lyriek. Ondanks zijn korte leven schreef Schubert een immense hoeveelheid muziek, en dit werk is een opvallend voorbeeld van zijn expressieve kracht, intensiteit en muzikale originaliteit.

Philip Glass' Les Enfants Terribles: een transformatie van Cocteau's wereld
In 1964 verhuisde Philip Glass (1937) op 27-jarige leeftijd naar Parijs om te studeren bij Nadia Boulanger. Hun ontmoeting bleek van doorslaggevend belang voor de opleiding van de jonge componist en bood hem een diepe onderdompeling in de Franse cultuur, die een blijvende indruk op hem naliet. Zijn liefde voor Frankrijk gaf hem bovendien een beheersing van de Franse taal die hem later zou helpen bij het schrijven en op muziek zetten van de opera’s die hij in de jaren negentig aan Cocteau wijdde.

In 2021 creëerden Katia en Marielle Labèque instrumentale suites voor twee piano’s, gebaseerd op Philip Glass’ opera Les Enfants Terribles, naar de film van Cocteau. Het succes van zowel de opname als de concerten — onder meer in de Philharmonie de Paris — maakte de pianisten des te gemotiveerder om Philip Glass en zijn muzikaal leider Michael Riesman te vragen de trilogie te voltooien door dezelfde werkwijze toe te passen op de twee overige opera’s uit de Cocteau-trilogie: Orphée en La Belle et la Bête.

Katia en Marielle Labèque voeren de suites voor twee piano’s uit, ontleend aan de drie opera’s die samen Philip Glass’ Cocteau-trilogie vormen, in een enscenering van Nina Chalot en Cyril Teste.

Uitvoerenden

Katia en Marielle Labèque zijn zussen en vermaarde pianisten, internationaal geroemd om hun uitzonderlijke synchroniciteit en energieke samenspel. Al op jonge leeftijd begonnen zij hun muzikale carrière, die wereldwijd doorbrak met hun eigentijdse interpretatie van Gershwins Rhapsody in Blue; een opname die uitgroeide tot een van de eerste gouden platen in de klassieke muziek.

Sindsdien treden de pianisten op met toonaangevende orkesten zoals de Berliner Philharmoniker, het Koninklijk Concertgebouworkest, het New York Philharmonic, het London Symphony Orchestra en de Wiener Philharmoniker, onder leiding van onder anderen Sir Simon Rattle, Gustavo Dudamel, Esa-Pekka Salonen en Jaap van Zweden. Daarnaast werken zij regelmatig samen met barokensembles als The English Baroque Soloists, Il Giardino Armonico en Venice Baroque Orchestra.

De zussen Labèque staan bekend om hun intensieve samenwerking met hedendaagse componisten, onder wie Thomas Adès, Louis Andriessen, Pierre Boulez, Philip Glass, Bryce Dessner en Nico Muhly. Ze verzorgden meerdere wereldpremières, waaronder pianoconcerten van Philip Glass, Bryce Dessner en Nico Muhly, uitgevoerd met orkesten als het Los Angeles Philharmonic, London Philharmonic Orchestra en het Orchestre de Paris.

Hun concertpraktijk brengt hen naar grote zalen en festivals wereldwijd, waaronder Carnegie Hall, de Wiener Musikverein, de Philharmonie Berlin, La Scala, het Lucerne Festival en de BBC Proms. Momenteel touren Katia en Marielle Labèque met uiteenlopende projecten, waaronder de Cocteau/Glass Trilogy en samenwerkingen met barokensembles en multidisciplinaire kunstenaars.

MEER IN AMARE: