Artist in Residence Elisabeth Hetherington over de kracht van verhalen in muziek
april 2026, interview
Dit klassieke seizoen is Elisabeth Hetherington Artist in Residence bij Amare. In haar programma’s verkent ze de grens tussen muziek, tekst en persoonlijke verhalen, waardoor ze klassieke muziek dichter bij het publiek brengt. In de serie Ik ben Elisabeth neemt ze luisteraars mee op een intieme reis door de muziek, in samenwerking met onder meer het Residentie Orkest, het Koninklijk Conservatorium, Francesca Ajossa en Writers Unlimited. We spraken met haar over haar residentie, haar visie op muziek en wat bezoekers van deze serie kunnen verwachten.
Dit seizoen ben je Artist in Residence bij Amare. Wat betekent deze rol voor jou als artiest, en hoeveel ruimte biedt het je om nieuwe ideeën te ontwikkelen?
Het feit dat een podium dat zo veelzijdig en belangrijk is als Amare zegt: “we willen jouw ideeën huisvesten”, dat is voor iedere muzikant of artiest een ongelooflijke kans. Het is dan ook een eer om samen te werken met Saskia (programmeur Klassiek & Opera, red.) en haar team om samen programma's vorm te geven die bij de zalen passen en diverse thema’s en ensembles met elkaar verbinden.
Als muzikant heb ik het geluk om in samenwerking met ensembles avonden, evenementen en programma's te creeren vanuit inspiratiebronnen en deze in Amare uit te voeren. Het was enorm leuk om de afgelopen periode een structuur te geven aan deze serie en te beslissen hoe we beginnen, hoe we eindigen en hoe alles daar tussenin wordt ingevuld.
Bij Amare presenteer je de serie Ik ben Elisabeth. Hoe is dat concept ontstaan, en wat wil je dat het publiek erin ontdekt?
Deze serie bestaat uit een aantal programma's. Understanding gaat over het vermogen (of onvermogen) om te communiceren. Dat gevoel dat je naast iemand staat en bijna een andere taal spreekt vanwege verschillende perspectieven. In Vivier’s Bouchara hoor je verzonnen, onzinnige lettergrepen, maar begrijp je toch de emotie. Het is een liefdeslied, ook al kun je het niet letterlijk begrijpen. Daarnaast is er een nieuw stuk van Rozalie Hirs dat communicatie en misverstanden onderzoekt, en hoe je soms toch een gedeeld moment kunt vinden.
Christmas Cheer onderzoekt de balans tussen troost en uitdaging. Het bekijkt het kerstverhaal door de ogen van Maria, niet alleen als feestelijk figuur, maar ook als iemand die angst en onzekerheid ervaart en op zoek is naar haar kind. Het behouden van een menselijk perspectief binnen een verhaal dat vaak geïdealiseerd wordt gepresenteerd.
In januari is het tijd voor een van de projecten waar ik het meest naar uitkijk: Love Rewritten met Writers Unlimited. Samen met dichteres en performer Daniëlle Zawadi halen we Schumanns Frauenliebe und Leben uit elkaar. Muzikaal is het prachtig, maar tekstueel is het achterhaald, geworteld in een patriarchale opvatting over het leven van een vrouw. Het project onderzoekt wat het betekent om die woorden te verinnerlijken. Uit het hoofd leren, uitvoeren en je vervolgens realiseren dat het niet je eigen ervaringen zijn. Zawadi herschrijft de teksten, en op het podium ontstaat een echt dialoog, waardoor ruimte ontstaat om deze ideeën in twijfel te trekken en om te vormen tot iets eigentijds.
I Have Been Her Kind gaat over het idee van waanzin en hoe vrouwen door de geschiedenis heen als ‘gek’ zijn afgeschilderd. Door verschillende teksten en muziek te combineren, wordt het een manier om dat label opnieuw te bekijken, niet alleen op het eerste gezicht, maar ook als een vorm van macht en terugwinning, en om te zien hoe dat perspectief in de loop van de tijd verschuift.
Zie je een feministisch perspectief terugkomen in deze programma’s, of is dat niet iets wat je bewust hebt willen benadrukken?
Absoluut! Het is belangrijk om niet alleen componisten onder de aandacht te brengen, maar ook dichters en de vrouwen voor wie deze werken zijn geschreven, want dat zegt veel over de muziek en het karakter van de componist. Neem bijvoorbeeld Francesca Cuzzoni: componisten als Händel en Vivaldi schreven zoveel voor haar dat ze beroemd werd, maar toch wordt ze vaak alleen herinnerd als een ‘diva’ in plaats van als een sterke artieste die zich als alleenstaande vrouw in de 18e eeuw door een moeilijke positie wist te manoeuvreren. Er zit dus zeker een feministisch perspectief in deze programma’s. Tegelijkertijd is het belangrijk dat dit niet de hoofdfocus is. Idealiter zou het vanzelfsprekend zijn dat vrouwen vertegenwoordigd zijn. Er zou geen label voor nodig moeten zijn, maar het zou gewoon de norm moeten zijn.
Je programma's combineren vaak muziek met tekst, verhalen of persoonlijke reflectie. Hoe denk je dat dat bijdraagt aan de concertervaring?
Het is iets waar ik bewust over nadenk, maar het gaat ook heel natuurlijk. Mijn achtergrond is behoorlijk divers (dans, theater, oude muziek en hedendaagse muziek), dus ik neem vanzelf verschillende elementen, texturen en manieren van uitvoeren mee. Of dat nu poëzie is of verschillende soorten repertoire. Als het werkt en samenhangend is, geven deze elementen het publiek verschillende manieren om zich verbonden te voelen. Muziek kan erg abstract zijn, en je weet nooit hoe iemand erop zal reageren, maar door verhalen of andere media toe te voegen, krijgen mensen meerdere ingangen om te ervaren en te voelen wat je probeert over te brengen. Het maakt het concert toegankelijker, niet alleen voor specialisten, maar voor een breder publiek.
Helpen deze samenwerkingen en educatieve initiatieven om de concertervaring toegankelijker te maken voor iedereen in het publiek?
Zeker weten! Het werken met het Residentie Orkest is een krachtig voorbeeld, niet alleen omdat de musici ongelooflijk zijn, maar ook omdat het orkest zo'n hoeksteen is van de klassieke muziek in dit land en in Europa. Alleen al het feit dat ik met hen het podium op loop, maakt een krachtig statement, en het publiek ervaart dat.
Educatie is ook cruciaal. Open samenwerking met studenten en jonge musici zorgt voor de duurzaamheid van het orkest in de toekomst. Ik probeer jonge musici te begeleiden en hen uit te nodigen voor repetities en projecten, waarbij ik hen de autonomie en moed geef om te experimenteren. Het gaat erom van hen te leren, ervaringen te delen en kansen te creëren voor iedereen om zich met de muziek bezig te houden en er er een band mee op te bouwen.
Wat hoop je dat het publiek meeneemt uit deze concerten?
Ik zou zo blij zijn als het publiek weggaat met het gevoel dat ze mee op reis zijn genomen. Of het nu gaat om meer rechttoe rechtaan muziek of iets conceptuelers; ik wil dat ze zich uitgenodigd, verbonden en onderdeel van de ervaring voelen. Ik vind het erg moeilijk om op te treden als ik me afgesneden voel van het publiek. Ik hou ervan om contact te maken met mensen, zelfs als de muziek zwaar of intellectueel is.
Het gaat niet alleen om de muzikale reis of het verhaal, maar ook om mijn persoonlijke reis. Ik vind het heel belangrijk dat mensen het gevoel hebben dat de muziek voor hen is gemaakt. Muziek is mijn manier om contact te maken met mensen en uit te drukken wat ik belangrijk vind, en dat te delen met zowel de muzikanten als het publiek dat is gekomen om te luisteren. Ik wil dat ze weten dat ik elke stap van de weg bij hen ben.
Bestel tickets
Agenda
Meer Amare Stories
